Jak nasmarować kostkę Rubika? Wielki poradnik o smarach do kostek

Smar to najtańszy sposób, żeby kostka chodziła lepiej. Kilka kropel za kilkanaście złotych potrafi zmienić suchą, zgrzytającą kostkę w gładką i cichą. Potrafi też zepsuć dobrą kostkę, kiedy smar jest zły albo nałożysz go za dużo. W tym poradniku zebraliśmy wszystko, czego nauczyliśmy się przez lata sprzedawania i ustawiania kostek: od smarowania w 2 minuty dla początkujących, przez historię i chemię smarów, po mieszanie, warstwowanie i dobór smaru do konkretnej układanki. Na końcu jest duża tabela wszystkich smarów, które mamy w sklepie.

1. Smarowanie w 2 minuty (dla początkujących)

Nie musisz rozkładać kostki ani znać żadnej teorii. Ta metoda działa w każdej kostce 3x3 i w większości innych układanek.

1. Weź jeden uniwersalny smar. Na start najlepiej sprawdzi się smar średniej lepkości, np. Adheron albo LUBEST XMT 10. Nie kupuj od razu pięciu smarów, jeden w zupełności wystarczy.
2. Obróć górną warstwę o 45° (pół ruchu). Między warstwami zrobi się szczelina, przez którą widać wnętrze kostki.
3. Wpuść 1 kroplę smaru w szczelinę, na wewnętrzną część elementów, nie na naklejki ani na zewnątrz kostki.
4. Powtórz to dla 2-3 innych warstw (obróć kostkę i rozchyl kolejną ścianę). Razem 2-4 krople na kostkę 3x3. To naprawdę wystarczy.
5. Pokręć kostką przez 2-3 minuty wszystkimi ścianami. Smar musi się rozejść po mechanizmie. Kostka zaraz po nasmarowaniu bywa „ciężka”, to normalne.
6. Wytrzyj nadmiar chusteczką, jeśli smar wypłynął na zewnątrz.

Adheronuniwersalny, średnia lepkość, na start LUBEST™ XMT 10szybszy, nasz bestseller GAN Lube v1 (10 ml)GAN do bieżącej konserwacji Cubicle DNM-37wodny, gdy kostka ma być szybka

2. Po co smarować kostkę

Kostka to kilkadziesiąt plastikowych elementów, które ślizgają się po sobie tysiące razy w czasie jednego treningu. Smar robi w niej to samo co olej w silniku: zmniejsza tarcie, wycisza pracę mechanizmu i chroni plastik przed ścieraniem. Ale w kostce smar robi coś jeszcze, czego w silniku nikt nie chce: zmienia charakter kostki. Ten sam model nasmarowany dwoma różnymi smarami może zachowywać się jak dwie różne kostki.

Prawie każda nowa kostka speedcubingowa jest już nasmarowana fabrycznie. Fabryczny smar jest jednak kompromisem, ma pasować wszystkim. Po kilku tygodniach intensywnego układania wysycha albo się rozchodzi i kostka zaczyna być sucha, głośniejsza i „drapiąca”. To sygnał, że czas na smar.

Objawy, że kostka potrzebuje smaru:

• słychać suchy, plastikowy szelest lub zgrzyt przy obrotach,
• kostka „drapie” (tzw. gravel, czyli uczucie piasku w mechanizmie),
• obroty są nierówne, warstwa raz idzie lekko, raz się blokuje,
• kostka zrobiła się wyraźnie wolniejsza albo przeciwnie, za lekka i nerwowa po wyschnięciu smaru.

3. Krótka historia smarów do kostek

Ludzie smarują kostki prawie tak długo, jak je układają. Historia smarów to w dużej mierze historia błędów: zanim powstały smary do kostek, do mechanizmu trafiało wszystko, co akurat stało w szafce.

1980-1981: grafit, talk i teflon. Najstarsze zapisy o smarowaniu kostek pochodzą z listy dyskusyjnej Cube-Lovers prowadzonej na MIT, kilka miesięcy po pojawieniu się kostki w USA. W sierpniu 1980 Dave Dyer opisywał suchy smar grafitowy wsypany w szczeliny („kostka chodzi DUŻO płynniej”). Kilka tygodni później padło pierwsze w historii ostrzeżenie przed złym smarem: środek z dwusiarczkiem molibdenu przeznaczony do metalu „zjada plastik”. W listopadzie 1980 ktoś polecał Tufoil, czyli zawiesinę cząstek teflonu w syntetycznym oleju, i zauważał, że ilość jest „dość krytyczna”. To ta sama idea, na której prawie 40 lat później oparto Lubicle 1. Testowano też talk, mydło, wosk ze świecy i parafinę. W 1981 jeden z uczestników uznał za najlepszy żel silikonowy do uszczelek sprzętu nurkowego. Inny zauważył, że smar trzeba dobrać do napięcia kostki, a zimna kostka potrzebuje paru minut kręcenia, żeby się „rozgrzać”. Obie obserwacje są aktualne do dziś.

Lata 90. i 2000: wazelina i spraye. W domowych warunkach królowały wazelina, oliwki, WD-40 i silikonowe spraye z marketów budowlanych. Pierwsi speedcuberzy na forach zgłaszali, że spraye „nadtapiają” plastik i zostawiają biały nalot. Winowajcą były rozpuszczalniki i gaz nośny, a nie sam silikon.

Około 2009-2012: pierwsze smary do kostek. Najpopularniejszym smarem tej epoki był Lubix, czyli gęsty, czysty olej silikonowy. Sprzedawano nawet nasmarowane nim kostki „Lubix”, np. DaYan GuHong z 2010 roku. Lubix był drogi, więc speedcuberzy szybko odkryli, że to samo daje olej silikonowy do dyferencjałów samochodów RC. Na forach krążył przepis na „klona Lubixa”: Traxxas 30k i 50k w proporcji 1:1. Tak Traxxas 50k trafił do kostek i jest w nich do dziś. Z Tajwanu przyszedł rzadki, silikonowo-wodny smar Maru: szybki, tani, ale wysychający po kilku dniach.

Lata 2011-2018: sklepy tworzą własne smary. Amerykańskie sklepy SpeedCubeShop (2009) i TheCubicle (2011) zaczęły sprzedawać własne smary: serie lepkości (Weight 1-5), smary Lubicle (Speedy, Silk, Black, Lubicle 1 z teflonem), wodny DNM-37 oraz linię Angstrom z dodatkami (Gravitas, Dignitas). Smarowanie przestało być „kropla czegokolwiek”, a stało się dobieraniem lepkości. W 2017 roku wypuściliśmy w Strefie Kostek nasz pierwszy smar, LUBEST XMT 10. Przed premierą testowało go 20 osób na 115 kostkach.

2016-2017: magnesy. Najpierw pojawiły się kostki z magnesami montowanymi ręcznie, a w 2016-2017 roku GAN 356 Air UM, pierwsza kostka z magnesami z fabryki. Magnesy same zatrzymują warstwy, więc smar nie musi już tak mocno hamować. Smarowanie zaczęło być bardziej dostrajaniem feelingu niż walką z tarciem.

2018-2020: chemia na poważnie. W 2018 roku pojawił się wodny Compound X, który spowalnia kostkę, choć smary wodne zwykle ją przyspieszały. W 2019 Cubicle Labs wypuściło Mystic, według producenta pierwszy smar do kostek na bazie roślinnej (aloes), oraz dwuskładnikowy Celeritas, w którym dwa odczynniki reagują ze sobą dopiero w kostce. W tym samym roku dodaliśmy serię Adheron (Adheron i Adheron Heavy, a potem Adheron Lite), a w 2020 LUBEST PRO. Od 2020 roku nasze smary LUBEST są też w ofercie amerykańskiego TheCubicle. Na XMT 10 i Weight 5 była ustawiona kostka Square-1, na której Brian Johnson ustanowił rekord świata 2,85 s (TheCubicle sprzedaje jej replikę z takim samym smarowaniem). W 2020 roku powstały też sygnowane przez Maxa Parka MAX Fleet i MAX Command.

2021: maglev. GAN12 MagLev zastąpił sprężyny w core odpychającymi się magnesami. Producenci zaczęli zalecać smarowanie tylko elementów, a skomplikowanych, regulowanych core'ów (maglev, Tornado V3) nie smaruje się wcale.

2022 i później: nowe bazy. GAN zastąpił swój Magic Lube serią No.1-3 (Maintenance, Accel, Mastery). Chiński PiCube wypuścił kolorową serię PiLube i silikony Blue o podanej lepkości (3k-100k). W latach 2023-2025 chemik i speedcuber Hongyuan Fu stworzył dla TheCubicle serię FZ: smary bez silikonu, oparte na związkach hydroksylowych, w tym FZ-Stealth bez wody i bez silikonu. Dziś na rynku są setki smarów, ale zasada z 1980 roku wciąż obowiązuje: mało, dobrze dobrany i nic, co zjada plastik.

4. Chemia: silikon, woda i lepkość

Nie trzeba znać chemii, żeby dobrze nasmarować kostkę. Kilka podstaw pomaga jednak zrozumieć, dlaczego jedne smary się mieszają, a inne nie, i dlaczego niektóre domowe środki niszczą kostki.

Silikon (PDMS)

Większość smarów do kostek to olej silikonowy, czyli polidimetylosiloksan (PDMS). To długie łańcuchy atomów krzemu i tlenu. Im dłuższe łańcuchy, tym gęstszy olej: od cieczy rzadkiej jak woda po gęstą, ciągnącą się masę. Silikon jest obojętny chemicznie, nie reaguje z plastikiem kostki, nie odparowuje i prawie nie zmienia lepkości z temperaturą (dużo mniej niż oleje mineralne). Dlatego jest podstawą smarów do core i wszystkich smarów, które mają działać długo. Sam olej silikonowy nie wysycha ani nie twardnieje. Kiedy kostka po czasie „przyspiesza”, smar po prostu rozchodzi się cieńszą warstwą, jest wypychany z miejsc styku i miesza się z pyłem ze ścierającego się plastiku.

Lepkość i liczby typu „50k”

Lepkość oleju podaje się w centystokesach (cSt). Woda ma ok. 1 cSt, olej silikonowy do kostek od kilkuset do kilkudziesięciu tysięcy. Liczba „50k” przy oleju do modeli RC oznacza ok. 50 000 cSt. W serii PiLube Blue liczby (3k, 5k, 10k) oznaczają właśnie lepkość. Uwaga: oznaczenia typu „Weight 1-5”, „No.1-3” czy „Lite/Heavy” to skale konkretnego producenta. Weight 5 jednej firmy nie musi być tym samym co „waga 5” innej.

Smary wodne

Smary na bazie wody (np. DNM-37, MoYu V2, M-1, Maru, Z-Lube, PiLube White) są bardzo rzadkie, więc kostka przyspiesza zaraz po nałożeniu. Woda jednak odparowuje: efekt trwa od kilku godzin do kilku dni, a po wyschnięciu zostaje osad. DNM-37 ma składnik pochłaniający wilgoć z powietrza, dzięki czemu schnie wolniej. Są też smary wodne, które spowalniają, np. Compound X z naładowanymi polimerami silikonowymi. Każdy smar z wodą może powodować rdzewienie metalowych części.

Smary bez silikonu i smary specjalne

• Smary hydroksylowe (seria FZ): oparte na związkach z grupą -OH, producent nie podaje dokładnego składu. Dają miękki, wytłumiony feeling i łatwo się zmywają.
• Dodatki stałe: teflon (PTFE) w Lubicle 1, mikroazotek w Dignitas, nanododatki w Gravitas. Mają wygładzać mikrorysy i chronić plastik przed ścieraniem.
• Smary dwuskładnikowe: Celeritas, w którym dwa odczynniki reagują ze sobą dopiero w kostce.
• Smary roślinne: Mystic na bazie aloesu, z ograniczonym terminem przydatności.
• Smary plastyczne (gęste jak pasta, np. PiLube Cheese, FZ-Super Honey): lepki opór, który nie znika po rozprowadzeniu.

Dlaczego nie WD-40, wazelina ani spraye

Kostki są zwykle z tworzywa ABS. ABS rozpuszczają ketony (np. aceton) i estry, a szkodzą mu też rozpuszczalniki chlorowane i aromatyczne. Drugie zagrożenie to pękanie naprężeniowe (ang. environmental stress cracking): plastik, który ma w sobie naprężenia z formowania albo jest ściskany przez napięcie kostki, pęka pod wpływem chemikaliów, które w normalnych warunkach byłyby nieszkodliwe. Dlatego lepiej nie eksperymentować z przypadkowymi olejami i rozpuszczalnikami.

• WD-40 to w większości rozpuszczalnik węglowodorowy z dodatkiem lekkiego oleju. Przez chwilę kostka jest szybka, potem zostaje lepki osad.
• Silikon w sprayu to głównie rozpuszczalniki i gaz nośny, a tylko trochę silikonu. Nie da się go dozować, a część producentów wprost pisze, że nie jest do plastiku.
• Wazelina nie stopi kostki od razu, ale jest lepka, zbiera brud, trudno ją usunąć, a przy długim kontakcie może sprzyjać pękaniu plastiku.

Wniosek jest prosty: smar do kostek kosztuje kilka-kilkanaście złotych i wystarcza na lata, a uszkodzonej kostki nie da się naprawić.

5. Filozofia smarowania: speed, control, feeling

Speed i control

Każdy smar przesuwa kostkę gdzieś na osi między speed (warstwy obracają się lekko i daleko) a control (warstwy hamują same i zatrzymują się tam, gdzie chcesz). Rzadkie smary i smary wodne idą w stronę szybkości, gęste silikony w stronę kontroli. Nie ma smaru „najlepszego”, jest tylko smar pasujący do Twojej kostki, Twoich dłoni i Twojego stylu układania.

Tarcie statyczne i dynamiczne

To najważniejsze rozróżnienie w całym poradniku. Tarcie statyczne to opór, który czujesz w momencie ruszania warstwy. Tarcie dynamiczne to opór w trakcie obrotu. Dobra kostka rusza lekko (małe tarcie statyczne), ale w trakcie obrotu ma trochę oporu, który wyhamowuje ją we właściwym miejscu. Smar o zbyt małym oporze dynamicznym daje overshooting: warstwa przelatuje za daleko i musisz ją cofać. Smar o oporze, który mocno rośnie z prędkością obrotu, daje gumowy feeling (ang. gummy): kostka sprawia wrażenie, jakby była zanurzona w miodzie, i pod szybkimi palcami stawia opór, a przy wolnych obrotach chodzi lekko.

Feeling i dźwięk

Speedcuberzy opisują kostki słowami, które brzmią jak opis wina: smooth (gładka), buttery (maślana), plush (miękka, wytłumiona), crisp (wyraźna, „klikająca”), scratchy (szorstka), airy (lekka, pusta). Smar mocno wpływa na te odczucia. Gęste silikony i smary typu FZ-Calm czy Silk wyciszają kostkę i dają miękki feeling, smary wodne zostawiają ją bardziej „surową” i dźwięczną. Dźwięk to nie tylko kwestia estetyki. Wiele osób słyszy, kiedy warstwa jest już równo ustawiona.

Stałość (consistency)

Kostka, która w pierwszym ułożeniu chodzi inaczej niż w dwudziestym, jest trudna do opanowania. Smary wodne szybko się zmieniają (schną w godziny lub dni), gęste silikony często „rozchodzą się” i kostka przyspiesza w trakcie treningu. Dlatego zawodnicy smarują kostkę na kilka dni przed zawodami, a nie rano w dniu startu.

Smar to ostatnie pokrętło, nie pierwsze

Kolejność ustawiania kostki: najpierw napięcie (czy kostka nie jest za luźna lub za ciasna), potem magnesy (jeśli model ma regulację), na końcu smar. Smarem nie naprawisz kostki, która ma za luźne napięcie i robi popy, ani takiej, która jest dokręcona tak mocno, że trzeba się z nią siłować.

6. Gdzie smarować: anatomia kostki

Kostka 3x3 ma dwie strefy, które smaruje się zupełnie inaczej.

Mechanizm (core): rdzeń (krzyżak), śruby, sprężyny, spody centrów, a w nowszych kostkach też kulki core, sprężynki systemu maglev i pierścienie regulacji. Tu smar ma chronić przed tarciem metalu o plastik i wyciszać sprężyny. Stosuje się gęste smary silikonowe, np. Traxxas 50k, Weight 5, Adheron Heavy czy LUBEST PRO. Smar w core działa bardzo długo, często całe miesiące.

Elementy (pieces): wewnętrzne powierzchnie krawędzi i narożników, ich „stopki” oraz tory, po których się ślizgają. To tu smar zmienia feeling kostki. Stosuje się lżejsze smary: wodne, rzadkie silikony i specjalne smary do elementów.

Czego nie smarować: magnesów (smar zbiera kurz i nic nie daje), naklejek i zewnętrznych powierzchni (śliskie palce), elektroniki w smart kostkach i zegarach oraz elementów, które mają się trzymać na tarciu, np. kapsli centrów.

7. Pełne smarowanie krok po kroku

Pełne smarowanie z rozłożeniem kostki robi się rzadko: przy nowej kostce, którą chcesz ustawić po swojemu, po kilku miesiącach używania albo gdy kostka jest zabrudzona lub przesmarowana.

1. Rozłóż kostkę. Obróć górną warstwę o 45° i delikatnie podważ krawędź (palcem albo plastikową kartą). W kostkach z kulkami w core elementy wyskakują łatwiej, w kostkach maglev uważaj na drobne elementy. Elementy odkładaj na jedną kupkę, a core zostaw w całości.
2. Wyczyść. Jeśli w kostce był stary smar, przetrzyj każdy element na dwa sposoby do wyboru: ściereczką zwilżoną ciepłą wodą z płynem do naczyń (dobrze wyciśniętą) albo ręcznikiem papierowym lekko nasączonym alkoholem izopropylowym, np. izopropanolem IPA. Izopropanol dobrze usuwa tłuste zabrudzenia i stary smar silikonowy, a do tego szybko odparowuje. Unikaj moczenia elementów: woda długo zostaje w zakamarkach kostki, a nawet jedna kropla potrafi później zepsuć efekt smarowania (i grozi rdzą w core). Przed smarowaniem kostka musi być całkowicie sucha. Core przetrzyj suchą chusteczką.
3. Nasmaruj core. Po 1 kropli gęstego smaru silikonowego na każdą sprężynę, w miejsce styku śruby z centrem oraz na spód każdego centra (miejsce, po którym ślizgają się elementy). Pokręć centrami, żeby smar się rozprowadził. W kostkach maglev i ze skomplikowanym, regulowanym core pomiń ten krok.
4. Złóż kostkę. Najpierw dolna warstwa i krawędzie środkowej, na końcu górna warstwa, z ostatnią krawędzią wkładaną przy obrocie 45°.
5. Nasmaruj elementy metodą z rozdziału 1: 2-4 krople smaru do elementów, wpuszczane w szczeliny przy obrocie 45°. Smarowanie elementów po złożeniu jest wygodniejsze i trudniej przesadzić z ilością.
6. Ustaw napięcie. Jeśli kostka ma regulację, sprawdź, czy wszystkie strony mają ten sam poziom.
7. Rozprowadzenie smaru. Kręć kostką co najmniej kilkanaście minut, a najlepiej ułóż ją kilkadziesiąt razy. Pierwsze wrażenie po nasmarowaniu jest prawie zawsze mylące. Ocenę kostki odłóż na następny dzień.

Ile smaru? Orientacyjnie dla kostki 3x3: 2-4 krople rzadkiego smaru do elementów, 1-2 krople gęstego (gęsty mocniej działa), 3-6 kropli do core (po jednej na sprężynę i spód centra). Dla większych kostek proporcjonalnie więcej, dla 2x2 mniej.

Cubicle Traxxas 50kklasyczny smar do core Cubicle Lubicle Blackdo śrub i sprężyn, wycisza Adheron Heavygęsty, core i spowalnianie LUBEST PRO™gęstszy LUBEST, core i pierścienie

8. Mieszanie i warstwowanie smarów

To tutaj zaczyna się prawdziwe ustawianie kostek. Są dwa sposoby łączenia smarów, które często się myli.

Mieszanie to łączenie dwóch smarów w jeden (np. kropla gęstego i kropla rzadkiego na nakrętce butelki), żeby uzyskać lepkość pośrednią. Warstwowanie (layering) to nakładanie dwóch różnych smarów do kostki po kolei: najpierw jeden, rozprowadzenie, potem drugi. Każdy z nich pracuje trochę inaczej, a efekt jest często lepszy niż z jednego smaru.

Zasady zgodności

• Silikon + silikon: mieszają się bez problemu. To najbezpieczniejsza i najbardziej przewidywalna kombinacja (np. seria Weight 1-5, PiLube Blue, Adheron Lite/Adheron/Heavy, LUBEST XMT 10 z LUBEST PRO).
• Wodny + silikon: nie mieszają się w jednorodną ciecz, ale świetnie się warstwują. Klasyczny układ: silikon jako baza dająca trwałość i kontrolę, a na to kropla smaru wodnego dla szybkości. Wodny wyschnie po kilku dniach, a silikon zostanie.
• Wodny + wodny: zwykle się łączą, ale efekt jest krótki. Wyjątek to pary projektowane do łączenia, np. DNM-37 z Compound X (producent opisuje je jako przeciwieństwa).
• Smary z jednej serii są projektowane do łączenia: FZ-Rush z FZ-Calm, MoreTry No.1 z No.3, GAN v2 z v1/v3, PiLube White z silikonowymi PiLube.
• Smary specjalne (dwuskładnikowe Celeritas, smary roślinne jak Mystic, smary z dodatkiem metali jak Lubicle Black) stosuj zgodnie z instrukcją, najlepiej na czystą kostkę.

Matematyka mieszania: dlaczego 1:1 to nie „połowa”

Intuicja podpowiada, że mieszając smar 10k i 50k pół na pół, dostaniemy 30k. Tak nie jest. Lepkość mieszaniny zachowuje się w przybliżeniu logarytmicznie (opisuje to tzw. reguła Arrheniusa), więc mieszanina „ciągnie” w stronę rzadszego składnika:

Praktyczny wniosek: niewielka ilość rzadkiego smaru mocno rozcieńcza gęsty, a żeby wyraźnie zagęścić rzadki smar, trzeba dodać sporo gęstego. Jeśli chcesz tylko trochę „uspokoić” rzadki smar, zacznij od proporcji 1 kropla gęstego na 2-3 krople rzadkiego. Mieszaj na czystej, gładkiej powierzchni (np. na zakrętce) wykałaczką i nakładaj gotową mieszankę.

9. Gotowe przepisy

Punkty wyjścia, które sprawdzają się u nas i u naszych klientów. Traktuj je jako start do własnych eksperymentów, nie jako jedyną słuszną drogę.

Jak smarują zawodowcy

TheCubicle sprzedaje repliki kostek czołowych zawodników ustawione tak jak ich własne. Ich przepisy dobrze pokazują, jak wygląda smarowanie na najwyższym poziomie:

• GAN12 M MagLev Tymona Kolasińskiego: Gravitas + Dignitas + DNM-37 na elementy,
• Square-1 Briana Johnsona (rekord świata 2,85 s): Weight 5 + LUBEST XMT 10,
• kostki Luke'a Garretta: Silk + Dignitas + DNM-37,
• 5x5 Tymona: Gravitas + odrobina DNM-37.

Schemat jest prawie zawsze ten sam: jeden gęsty silikon dla kontroli i trwałości plus jeden szybki (często wodny) smar do elementów.

10. Smarowanie różnych układanek

Zasady z poprzednich rozdziałów działają wszędzie, ale każda układanka ma swoje zwyczaje.

Adheron Litelekki, do dużych kostek Cubicle FZ-Calmwycisza i daje kontrolę Cubicle Compound Xspowalnia za szybkie kostki Cubicle FZ-Super Honeydo torów krawędzi, mocny

11. Tabela smarów

Wszystkie smary, które mamy w ofercie, pogrupowane według producentów. Lepkość to nasza orientacyjna skala od 1 (bardzo rzadki) do 10 (bardzo gęsty), ustalona na podstawie opisów producentów i własnych testów. Smary różnych firm nie mają wspólnej, oficjalnej skali, więc porównuj je raczej w obrębie jednej serii.

„?” oznacza, że producent nie podaje składu. Smary wodne i zawierające wodę: nigdy na śruby ani sprężyny.

12. Problemy i jak je naprawić

13. Mity o smarowaniu

• „Im więcej smaru, tym szybsza kostka”. Nieprawda. Przesmarowanie to najczęstszy błąd: kostka robi się ciężka i gumowa. 2-4 krople na 3x3 to prawie zawsze dosyć.
• „WD-40 to dobry smar do kostki”. To głównie rozpuszczalnik. Daje chwilowy efekt, a potem zostawia lepki osad i może szkodzić plastikowi.
• „Smar silikonowy wysycha i twardnieje”. Czysty olej silikonowy nie wysycha. Rozchodzi się i miesza z pyłem, dlatego kostka zmienia się z czasem. Twardnieją tylko niektóre smary specjalne.
• „Smar wodny można dać wszędzie”. Na śrubach i sprężynach powoduje rdzę. Do core tylko silikon.
• „Weight 5 to zawsze to samo”. Każdy producent ma własną skalę. Porównuj lepkość w obrębie jednej serii.
• „Mieszanka 1:1 ma średnią lepkość”. Ma lepkość wyraźnie bliższą rzadszemu smarowi (patrz rozdział 8).
• „Kostkę można wyczyścić czymkolwiek, np. acetonem albo zmywaczem”. Aceton rozpuszcza plastik kostki. Do czyszczenia używaj ręcznika papierowego lekko nasączonego alkoholem izopropylowym albo ściereczki zwilżonej ciepłą wodą z płynem do naczyń. Nie zalewaj kostki wodą, bo zostaje w środku i psuje smarowanie.
• „Smar to sposób na każdą wadę kostki”. Smarem nie naprawisz złego napięcia, popów ani pękniętego elementu. Najpierw napięcie i magnesy, potem smar.
• „Smarowanie jest niedozwolone na zawodach”. Regulamin WCA (3h+) wprost pozwala na smarowanie, szlifowanie i modyfikacje poprawiające stabilność, np. magnesy.
• „Najdroższy smar jest najlepszy”. Najlepszy jest smar dopasowany do kostki i stylu układania. Wielu zawodników ustawia kostki tanimi silikonami.

14. Najczęstsze pytania

Jak często smarować kostkę?

Przy codziennym treningu kostkę do speedcubingu dosmarowuje się zwykle co 2-6 tygodni, smarem wodnym częściej, gęstym silikonem rzadziej. Core wystarczy smarować raz na kilka miesięcy. Najlepszym wskaźnikiem są objawy z rozdziału 2, a nie kalendarz.

Czy nowa kostka wymaga smarowania?

Zwykle nie od razu. Większość kostek jest nasmarowana fabrycznie. Najpierw ułóż ją kilkadziesiąt razy, a smar dodawaj dopiero wtedy, gdy wiesz, co chcesz zmienić.

Jaki jeden smar kupić na start?

Uniwersalny smar silikonowy średniej lepkości, np. Adheron, GAN v1 albo Angstrom Dignitas. Jeśli chcesz, żeby kostka była szybsza, wybierz LUBEST XMT 10 albo Adheron Lite. Do core warto dokupić jeden gęsty smar.

Czy jedną buteleczką da się nasmarować wiele kostek?

Tak. Przy 2-4 kroplach na smarowanie buteleczka 10 ml wystarcza na dziesiątki smarowań. W praktyce smar częściej wysycha w zapomnianej butelce, niż się kończy, więc zawsze ją dokładnie zakręcaj.

Czy smarować kostki dla dzieci i zwykłe kostki Rubika?

Kropla smaru silikonowego pomoże każdej układance, która chodzi ciężko. Nie spodziewaj się jednak, że smar zrobi z taniej kostki model speedcubingowy, bo o jakości decyduje przede wszystkim mechanizm.

Mam za dużo smaru. Co teraz?

Najpierw kręć kostką przez kilkanaście minut i wycieraj nadmiar, który wyjdzie na zewnątrz. Jeśli po dniu nadal jest za wolna, rozłóż ją, przetrzyj elementy ręcznikiem papierowym lekko nasączonym izopropanolem albo ściereczką zwilżoną ciepłą wodą z płynem do naczyń, poczekaj, aż wszystko dokładnie wyschnie, i nasmaruj od nowa mniejszą ilością.

Masz pytanie, którego tu nie ma? Napisz w komentarzu, a uzupełnimy poradnik. Zobacz też nasze darmowe kursy układania i wszystkie smary do kostek.